توضيحات : *
كل جمعيت سرشماري شده حوزه سرشماري(**) قزوين 361810 نفر و جمعيت نسبي
در هر كيلومتر مربع 22 نفر بود. در شهر قزوين جمعا 66420 نفر و در نقاط ديگر كه
داراي 5000 نفر يا بيشتر جمعيت(***) بودند 16080 نفر و بقيه يا
279310 نفر در ساير نقاط واقع در حوزه سرشماري قزوين كه كمتر از پنجهزار نفر جمعيت
داشتند سرشماري شدند
جدول
شماره 1 كل جمعيت را بتفكيك تعداد مردان و زنان مقيم شهر و نقاط ديگر كه داراي
5000 نفر يا بيشتر جمعيت بودند و نقاط كمتر از پنجهزار نفر حوزه سرشماري را نشان
ميدهد.
حوزه
سرشماري قزوين داراي 880 ده كمتر از پنجهزار نفر بود كه از آن 341 ده داراي شوراي
ده و 158 ده داراي مدرسه دولتي يا ملي و فقط 6 ده يا 1 درصد از مجموع دهات داراي
درمانگاه يا مؤسسات بهداشتي ديگر بودند. 570 ده مسجد داشتند و 611 ده داراي گرمابه
عمومي بودند در 155 ده يك يا چند راديو وجود داشت در 85 درصد از دهات قسمتي يا همه
زمينها اربابي يعني متعلق بمالكين غيركشاورز تنها 47 درصد دهات قسمتي يا همه از
زمينها تعلق بمالكين كشاورز داشت.
اگر چه در اين حوزه سرشماري تعداد مردان بيش از زنان بود ولي
اختلاف قابل توجهي در نقاط مختلف اين حوزه وجود داشت در 527 محل تعداد مردان بيش
از تعداد زنان بود در 31 نقطه تعداد
مرد و زن مساوي و فقط در 324 نقطه
تعداد مردان كمتر از زنان بود در كل حوزه سرشماري 183022 نفر مرد و فقط
178788 نفر زن وجود داشت اين ازدياد
مردان بزنان تقريبا در كليه سنين ديده ميشد.
در اكثر نقاط حوزه سرشماري ميانه سني مردان كمتر از ميانه سني زنان بود ميانه سني مردان و
زنان توانا در حدود 20 سال براي كل حوزه سرشماري و در حدود 5/19 سال براي شهر
قزوين بود.
جدول شماره3
جمع كل نفوس حوزه سرشماري قزوين را كه برحسب سن و جنس طبقهبندي شدهاند
نشان ميدهد. اين جدول حاوي اطلاعات مشابهي براي شهر قزوين و تاكستان و شنال و
بقيه نقاط حوزه سرشماري قزوين است.
در جمعيت از 15 ساله ببالاي اكثر نقاط حوزه سرشماري قزوين
نسبت زنان داراي همسر بيش از مردان داراي همسر بود.
در كل حوزه اين نسبت براي زنان 74 درصد و براي مردان 72 درصد بود. ساير نسبتهاي وضع زناشوئي براي
زنان در حوزه سرشماري قزوين عبارت بود از زنان بيوه 17 درصد زنان بيهمسر در اثر
طلاق 1 درصد زنانيكه اصلاً ازدواج نكرده بودند 8 درصد و نيز ساير نسبتهاي وضع
زناشوئي براي مردان نشان ميدهد كه 2 درصد همسرشان فوت شده و 1 درصد همسرشان را
طلاق گفته و 25 درصد بقيه اصلاً ازدواج نكرده بودند.
بطور كلي حد متوسط سن شوهران بيشتر از حد متوسط سن همسرانشان
ميباشد زيرا مردان جوان در سنين پائين بعكس دختران جوان كمتر ازدواج مينمايند و
اين امر را همچنين نسبت بين زنان بيوه كه بمراتب بيشتر از مردان زن مرده ميباشد
تائيد ميكند. در گروه سني 15 تا 24 ساله فقط 15 درصد از مردان همسر داشتند در صورتيكه 70 درصد از زنان داراي همسر
بودند از طرف ديگر در گروه سني 45 ساله ببالا فقط 5 درصد از مردان همسرشان فوت شده
بود در حاليكه 49 درصد از زنان بيوه بودند. اين اختلاف اين حقيقت را ميرساند كه
بطور متوسط سن شوهر زيادتر از سن همسر او است.
جدول شماره 4
وضع زناشوئي جمعيت 15 ساله ببالا را برحسب سن و جنس در حوزه سرشماري قزوين
نشان ميدهد و حاوي اطلاعات مشابه براي شهر و تاكستان و شنال و بقيه نقاط حوزه
سرشماري ميباشد.
سواد
در تمام نقاط حوزه سرشماري قزوين نسبت مردان باسواد بطور
قابل ملاحظهاي از زنان باسواد بيشتر بود 16 درصد از مردان 4 درصد از زنان 10 ساله
ببالا قادر بخواندن و نوشتن بودند. نسبت افراد باسواد در شهر قزوين 33 درصد بود در
نقاط داراي بيش از 5000 نفر نسبت اشخاص باسواد 9 درصد و فقط 4 درصد از مردم نقاط
كمتر از 5000 نفر قادر بخواندن و نوشتن بودند.
افزايش امكانات تحصيلي در سالهاي اخير مخصوصا براي بانوان از
اينجا معلوم ميشود كه نسبت افراد باسواد در بين خردسالان بيش از بزرگسالان است
نسبت اشخاص باسواد در كل حوزه سرشماري براي افراد كمتر از 20 ساله 19 درصد براي
افراد 20 ساله ببالا 7 درصد بود. پيشرفتهاي اخير در باسواد كردن بانوان در موقع
مقايسه نسبت زنان جوان باسواد به زنان مسن باسواد بخوبي مشهود ميشود چنانكه 11
درصد از زنان 10 ـ 19 ساله و فقط 1 درصد از زنان 45 ساله ببالا باسواد بودند. در
بين مردان 10 ـ 19 ساله 25 درصد و در بين مردان 45 ساله ببالا 11 درصد باسواد وجود
داشت.
جدول شماره 5
وضع سواد جمعيت حوزه سرشماري قزوين را كه برحسب سن و جنس طبقهبندي شده است
نشان ميدهد و حاوي اطلاعات مشابه براي شهر و تاكستان و شنال و بقيه نقاط حوزه
سرشماري قزوين ميباشد.
از جمعيت 10 ساله ببالا 7 درصد در كل حوزه سرشماري و 26 درصد
در شهر قزوين يك يا چند سال از تحصيلات رسمي را تكميل نموده بودند و در حدود 3
درصد در حوزه سرشماري و 15 درصد در خود شهر تحصيلات ابتدائي(*) را بپايان رسانده بودند. نسبت
افراديكه تحصيلات بيشتري داشتند در كل حوزه قزوين چنين بود: كمتر از 1 درصد تحصيلات
متوسطه را تمام كرده و نيز كمتر از 1 درصد (ويا 101 نفر) سه سال يا بيشتر دوره
دانشكده را تكميل كرده بودند البته اين نسبتها براي شهر قزوين قدري بيشتر بود.
امكانات تحصيلي براي مردان بطور قابل توجهي بيشتر از زنان
بوده است و اين موضوع از مقايسه نسبت مردان به زنانيكه يك يا چند سال مدرسه ديدهاند
بخوبي مشهود ميشود نسبت كسانيكه يك يا چند سال تحصيل رسمي دارند عبارتند از 10
درصد براي مردان و 4 درصد براي زنان. ميانه سالهاي تحصيلي براي مردان و زنان
تقريبا برابر يعني نزديك به 6 سال بود.
جدول شماره 6
آخرين مدرك تحصيلي جمعيت ده ساله ببالا را در كل حوزه و شهر و بقيه نقاط
حوزه سرشماري قزوين برحسب سن و جنس نشان ميدهد.
مذهب
نود و نه درصد افراد حوزه سرشماري قزوين مسلمان بودند و در
شهر قزوين هم اين نسبت 98 درصد بود كه نسبت كم باقيمانده شامل مسيحيان ـ كليميان ـ
زرتشتيان و ساير مذاهب ميشد. در بين مسلمانان نسبت مرد به زن بيشتر از ساير مذاهب
بود.
جدول شماره7
وضع مذهب جمعيت كل حوزه و شهر و بقيه نقاط حوزه سرشماري قزوين كه برحسب
جنس طبقهبندي شده نشان ميدهد.
نود و هشت درصد از كسانيكه در حوزه سرشماري قزوين مقيم بودند
در داخل حوزه مزبور و 1 درصد در شهرستانهاي مجاور و 1 درصد در قسمتهاي ديگر ايران
و تنها عده بسيار قليلي هم در خارج از ايران بدنيا آمده بودند. جمعيت متولد در
خارج از اين حوزه سرشماري 7550 نفر بود كه از آن عده 1262 نفر در تهران و 1255 نفر
در زنجان و 592 نفر در تبريز و 513 نفر در همدان و 426 نفر در اصفهان و 385 نفر در
رشت و 290 نفر در ساوه و 275 نفر در قم و بقيه متولدين ساير شهرستانها يا كشورهاي
خارجي بودند. از متولدين در خارج از كشور بيش از همه 108 نفر متولدين روسيه شوروي و 32 نفر متولدين عراق و 19 نفر متولدين
تركيه بودند 164 نفر از متولدين در خارج از كشور مقيم شهر قزوين و فقط 11 نفر در
بقيه نقاط حوزه سرشماري مقيم بودند.
نسبت كسانيكه هم متولد و هم مقيم در اين حوزه سرشماري بودند
در سنين مختلف تفاوت مختصري داشت بعبارت ديگر 97 درصد از كسانيكه سنشان 15 تا 54
سال بود و 99 درصد آنهائيكه سنشان كمتر از 5 سال بود متولد و مقيم حوزه سرشماري
قزوين بودند.
جدول شماره 8
ساكنين حوزه سرشماري قزوين را برحسب شهرستان و يا كشور محل تولد نشان
ميدهد.
جدول شماره 9
حاكي از اطلاعات مزبور بتفكيك سن در كل حوزه و شهر بقيه نقاط حوزه سرشماري
ميباشد.
شاغلين
و بيكاران
هشتاد و دو درصد يا 100 هزار نفر از مردان ده ساله ببالاي
ساكن حوزه سرشماري قزوين بكار اشتغال داشتند. در شهر قزوين 72 درصد يا 17 هزار نفر
از مردان بكار مشغول بودند. از تمام مردان بين 25 تا 54 ساله 97 درصد بكار اشتغال
داشتند و اين رقم بزرگترين نسبت مردان شاغل بكار در سنين مختلف بود. نسبت مردان در
جستجوي كار 2 درصد و در شهر 4 درصد بود
نسبت مردانيكه نه شاغل بكار و نه در جستجوي كار بودند در كل حوزه در حدود
15 درصد و در شهر قزوين 24 درصد بود اكثريت اين افراد غيرفعال را در سنين پائين
محصلين تشكيل ميدادند. در بين زنان از ده ساله ببالا كه در حوزه سرشماري قزوين
سكونت داشتند 87 درصد خانهدار و فقط 3 درصد شاغل بكار فقط 24 نفر زن در جستجوي
كار بودند.
رقم زنان شاغل بكار در هر گروه سن نشان ميدهد كه زنان جوان
بالنسبه بيشتر در سنين قبل از ازدواج بكار مشغول بودند و حال انكه در سنين ازدواج
و پرورش فرزند كمتر شاغل بكار بودند و نيز عده بيشتري از زنان مسنتر و شايد زنان
بيوه براي تامين معاش خود بكار اشتغال داشتند.
جدول شماره 10
وضع فعاليت اقتصادي جمعيت از ده ساله ببالا را برحسب سن و جنس در كل حوزه و
شهر و بقيه نقاط حوزه سرشماري قزوين نشان ميدهد.
وضع
اشتغال
در حوزه سرشماري قزوين جمعا تعداد 104 هزار نفر از افراد ده
ساله ببالا اظهار كرده بودند كه بكارهاي سودمند انتفاعي اشتغال دارند. از اينگروه
شاغلين 30 درصد مزدبگير بوده و براي كارفرمايان غير دولتي كار ميكردند و 5 درصد
مستخدم دولت و 1 درصد كارفرما بودند كه يك يا چند نفر كارگر در استخدام داشتند و
50 درصد عهدهدار انجام كار خود بودند بدون اينكه كارگري در استخدام داشته باشند و
14 درصد هم كارگر خانوادگي بودند كه بدون دريافت مزدي در كارگاههائيكه تعلق
بخانواده خودشان داشت كار ميكردند.
شغل
هفتاد و يك درصد از مردان شاغل بكار حوزه سرشماري قزوين
اظهار كرده بودند كه شغل زراعت و جنگلباني و 13 درصد به حرفههاي صنعتي و 5 درصد
به فروشندگي و 4 درصد بمشاغل مربوط به خدمات (سرويسها) 7 درصد بقيه بكارهاي
گوناگون ديگر از قبيل مشاغل حرفهاي و مشاغل مربوط بامور اداري و استخراج معدن و
غيره اشتغال داشتند 39 درصد از زنان شاغل بكار در مشاغل مربوط به خدمات (سرويسها)
34 درصد به حرفههاي صنعتي و 18 درصد به زراعت 9 درصد بقيه بكارهاي ديگر اشتغال
داشتند در ميان زنان و مردان شاغل بكار عدهايكه در مشاغل حمل و نقل و حرفههاي
صنعتي كار ميكردند جوانتر از آنهائي بودند كه اشتغال بكارهاي ديگر داشتند سن مردان
و زنان شاغل بكار در فروشندگي و امور اداري داراي بيش از سن افرادي است كه بكارهاي
ديگر اشتغال داشتند.
جدول شماره 11
تقسيمات عمده مشاغل را برحسب سن و جنس در جمعيت شاغل بكار از ده ساله
ببالاي در كل حوزه و شهر و بقيه نقاط حوزه سرشماري قزوين نشان ميدهد.
جدول شماره 12
با تفصيل بيشتري حاوي طبقات مختلف مشاغل برحسب جنس و وضع اشتغال در جمعيت
شاغل بكار از ده ساله ببالاي كل حوزه سرشماري و شهر قزوين ميباشد.
فعاليت
دستهجمعي صنعتي
شصت و نه درصد از شاغلين بكار در زراعت كشاورزي و 8 درصد در
خدمات (سرويسها) 7 درصد در توليدات صنعتي و 6 درصد در ساختمان و 5 درصد در تجارت و
5 درصد بقيه در استخراج معدن و حمل و نقل و ساير امور صنعتي فعاليت مينمودند و اين
نسبتها بين شهر قزوين و بقيه نقاط حوزه سرشماري مزبور مخصوصا در فعاليتهاي توليدات
صنعتي و كشاورزي مختلف بود بطوريكه در شهر قزوين 25 درصد توليدات صنعتي و فقط 9 درصد
به كشاورزي اشتغال داشتند درحاليكه در بقيه نقاط حوزه اين ارقام براي توليدات
صنعتي 3 درصد و براي كشاورزي 82 درصد بوده است.
جدول شماره 13
تقسيمات عمده فعاليت صنعتي جمعيت شاغل بكار از ده ساله ببالا را در كل حوزه
و شهر و بقيه نقاط حوزه سرشماري قزوين برحسب سن و جنس نشان ميدهد.
جدولشماره 14
با تفصيل بيشتري شامل فعاليت صنعتي جمعيت شاغل بكار بتفكيك جنس و وضع
اشتغال براي حوزه سرشماري و شهر قزوين ميباشد.
خانوار
خانوارهاي سرشماري شده درحوزه سرشماري قزوين 71392 خانوار
بود كه از اين عده 13114 خانوار در شهر قزوين و 58278 خانوار در بقيه نقاط حوزه
مزبور سرشماري شده بودند. ميانه نفرات خانوار در كل حوزه سرشماري و همچنين شهر
قزوين 5/4 نفر بود در 11 درصد خانوارهاي حوزه سرشماري قزوين فقط يكنفر باسواد وجود
داشت و در 14 درصد خانوارها دو و يا چند نفر باسواد بودند و در 75 درصد خانوارها
كسي قادر بخواندن و نوشتن نبود 9 درصد خانوارهاي كل حوزه سرشماري اظهار نموده
بودند كه هيچيك از افراد خانوار آنها شاغل بكار نيست و 61 درصد اظهار كرده بودند
كه فقط يكنفر شاغل بكار در بين افراد خانوار وجود دارد و 30 درصد بقيه اظهار كرده
بودند كه دو يا چند نفر از افراد خانوار آنها بكار اشتغال دارند.
جدول شماره 15 خانوارهاي كل حوزه و شهر و بقيه نقاط حوزه
سرشماري قزوين را بتفكيك تعداد نفرات و عده باسواد در خانوار نشان ميدهد.
جدول شماره 16 حاوي طبقهبندي خانوارها برحسب نفرات آنها و
تعداد افراد شاغل بكار در هرخانوار است.
صنايع
خانگي
فقط 1480 خانوار از 71 هزار خانوار حوزه سرشماري قزوين اظهار
كرده بودند كه براي دريافت مزد با استفاده شخصي بساختن و توليد بعضي محصولات
صنايع خانوادگي در داخل خانه اشتغال دارند. در اين خانوارها 1533 كارگاه صنايع
خانگي وجود داشت كه از اين تعداد 68 كارگاه در داخل شهر قزوين بود.
مهمترين
اين صنايع در شهر قزوين تهيه و توليد منسوجات كفش و در بقيه نقاط حوزه سرشماري
تهيه و توليد قالي و گليم بود.
جدول شماره 17
انواع صنايع خانگي را در كل حوزه سرشماري و شهر و بقيه نقاط حوزه سرشماري
قزوين نشان ميدهد.
نوع
ساختمان و وضع تصرف
تقريباً 44 درصد از واحدهاي مسكوني در حوزه سرشماري از خشت
ساخته شده بود. اين نسبت براي شهر 13 درصد بود. و همچنين 30 درصد در كل حوزه و 1
درصد در شهر قزوين از گل ساخته شده بود مصالح عمدهايكه در 13 درصد از واحدهاي
مسكوني كه در كل حوزه و 67 درصد از واحدهاي مسكوني كه در شهر قزوين بكار رفته بود
از مخلوط آجر و خشت ساخته شده بود چند درصد باقيمانده از واحدهاي مسكوني كل حوزه
از آجر و سنگ و چوب ساخته شده بود 68 درصد ساكنين حوزه سرشماري اظهار كرده بودند
كه مالك منزل مسكوني خود هستند 12 درصد اظهار كرده بودند كه در منازل اجاره ساكن
ميباشند 16 درصد اظهار كرده بودند كه در منازلي سكونت دارند كه متعلق بخودشان نيست
و در عين حال اجاره هم نميپردازند در شهر قزوين 29 درصد از خانوار اجاره نشين
بودند درصورتيكه در بقيه نقاط حوزه سرشماري فقط 9 درصد در منازل اجارهاي زندگي
ميكردند در شهر قزوين نسبت مالكين خانههاي آجر و خشت بيش از مالكين ساكن در انواع
ديگر واحدهاي مسكوني بود (61درصد) و در بقيه نقاط بزرگترين نسبت مالكين (89 درصد)
در خانه هاي سنگي اقامت داشتند.
جدول شماره 18
ساختمان و وضع تصرف واحدهاي مسكوني را در كل حوزه و شهر و بقيه حوزه
سرشماري نشان ميدهد.
*مناسب آنستكه براي فهم صحيح اين توضيحات در مندرجات صفحات مربوط بتعاريف
كه بعد از توضيحات آمده است دقت شود.
**
بمنظور استخراج نتايج سرشماري عمومي تمام كشور به 119 منطقه تقسيم شد كه حوزه
سرشماري قزوين يكي از آنهاست حدود اين حوزه سرشماري با حدود شهرستان مطابقت داشته
است.
***
نقاطيكه داراي 5000 نفر جمعيت يا بيشتر بودند عبارتند از تاكستان و شنال
* - كسانيكه مدرك يكي
از كلاسهاي متوسطه يا دانشكده را داشتند مسلماً دوره (ابتدائي) را باتمام رسانده و
در اينجا جزو آن عده از كساني حساب شدهاند كه مدرسه ابتدائي را تمام كردهاند.